Αξιολόγηση διαδραστικών συστημάτων με επίκεντρο τον χρήστη Ευχρηστία, προσβασιμότητα, συνεργατική εργασία, εμπειρία του χρήστη - Κουτσαμπάσης, Παναγιώτης; Λέπουρας, Γεώργιος (Αθήνα : Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015)
Καθημερινά χρησιμοποιούμε διαδραστικά συστήματα (interactive systems) τεχνολογιών όπως παγκόσμιου ιστού, φορητών τηλεφώνων, εικονικών κόσμων, που παρέχουν υπηρεσίες σε εύρος περιοχών εφαρμογής - όπως ενημέρωση, διακυβέρνηση, εκπαίδευση και εργασία. Η αξιολόγηση με επίκεντρο το χρήστη είναι μια σημαντική δραστηριότητα εξασφάλισης της ποιότητας των διαδραστικών συστημάτων που εξετάζει το βαθμό στον οποίο το σύστημα ικανοποιεί και είναι συμβατό με τις προσδοκίες, τους στόχους, τις γνώσεις και τις ικανότητες των χρηστών. Η αξιολόγηση είναι μία από τις τρεις περιοχές έμφασης του πρότυπου προγράμματος σπουδών του γνωστικού αντικειμένου της Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου Υπολογιστή (Human-Computer Interaction) σύμφωνα με την ACM (Association of Computing Machinery). Επίσης, είναι μια από τις τρεις αρχές της χρηστοκεντρικής σχεδίασης (user centered design) σύμφωνα με το πρότυπο ISO 13407. Επιπλέον περιλαμβάνεται ως αναγκαία δραστηριότητα σε κάθε μοντέλο του κύκλου ζωής των διαδραστικών συστημάτων. Παρότι υπάρχει πλήθος μεθόδων αξιολόγησης διαδραστικών συστημάτων με επίκεντρο τον χρήστη, σε κάποιες περιπτώσεις η αξιολόγηση δεν αντιμετωπίζεται με τη δέουσα επιμέλεια, γίνεται βιαστικά, συχνά στη βάση λίγων κριτηρίων, ή και καθόλου. Το αποτέλεσμα είναι δυσάρεστες εμπειρίες των χρηστών όπως λάθη, αδιέξοδα αλληλεπίδρασης, αδυναμία κατανόησης και επίτευξης στόχων και εν τέλει μικρή αποδοχή των συστημάτων. Η παραπάνω αντιμετώπιση αλλάζει σταδιακά, ιδιαίτερα στο εξωτερικό, αλλά και στην Ελλάδα. Η μεθοδολογική αξιολόγηση της εμπειρίας του χρήστη κατά κύριο λόγο αφορά τη μελέτη ευχρηστίας (usability), προσβασιμότητας (accessibility), συνεργατικής εργασίας (collaborative work) και εμπειρίας (user experience) των χρηστών. Το βιβλίο παρουσιάζει σημαντικό εύρος μεθόδων αξιολόγησης με πρακτικά παραδείγματα. Με τη χρήση του, οι φοιτητές και επαγγελματίες που μελετούν την Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή θα εμβαθύνουν στις μεθόδους αξιολόγησης και θα καθοδηγηθούν για την εφαρμογή τους.
Εισαγωγή: Ιστορική εξέλιξη της αξιολόγησης στην Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-υπολογιστή, διαστάσεις της αξιολόγησης: εμπειρική διαδικασία, συμμετέχοντες, ποσοτική/ποιοτική, διαμορφωτική/συμπερασματική, αντικειμενική/υποκειμενική, ο τόπος και ο χρόνος της αξιολόγησης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ. 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Ιστορική εξέλιξη και σημαντικές έννοιες, «Νόμοι» ευχρηστίας, Αρχές ευχρηστίας, ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Επιθεωρήσεις ευχρηστίας, Δοκιμές ευχρηστίας (γενική διαδικασία, διαμορφωτικές, συμπερασματικές), Ερωτηματολόγια διερεύνησης της ικανοποίησης χρηστών.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ.1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Ιστορική εξέλιξη και σημαντικές έννοιες, Επιχειρήματα υπέρ της προσβασιμότητας, Ανάγκες, εμπόδια και προκλήσεις προσβασιμότητας, Αρχές καθολικής σχεδίασης, Οδηγίες διασφάλισης προσβασιμότητας. 2. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Επιθεωρήσεις προσβασιμότητας, Τεχνικοί έλεγχοι προσβασιμότητας, Δοκιμές προσβασιμότητας με χρήστες.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΧΡΗΣΤΗ. 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Ιστορική εξέλιξη και σημαντικές έννοιες, Εννοιολογικά πλαίσια της εμπειρίας του χρήστη. 2. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: ΜΕΘΟΔΟΙ. Μέθοδοι αξιολόγησης της προσδοκώμενης εμπειρίας (Αξιολόγηση πρωτοτύπων στο χαρτί, Ταξινόμηση καρτών, Χαρτογράφηση πλαισίου), Μέθοδοι αξιολόγησης της εμπειρίας κατά τη χρήση (Μελέτες πεδίου, Online μελέτες εμπειρίας, Ανάλυση δεδομένων χρήσης, Αξιολόγηση εμπειρίας μέσω ανίχνευσης ματιού), Μέθοδοι αξιολόγησης της εμπειρίας σε βάθος χρόνου (Μελέτες ημερολογίου, Η καμπύλη της εμπειρίας του χρήστη). ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Ιστορική εξέλιξη και σημαντικές έννοιες, Κατηγοριοποιήσεις τεχνολογιών (συνεργατικής εργασίας), Προσδιοριστικές ιδιότητες, Κατηγορίες, Κοινωνική και οργανωσιακή δυναμική. 2. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: Εθνογραφία, Θεωρία Δραστηριοτήτων, Μελέτες περίπτωσης, Πειράματα συνεργατικής εργασίας, Διαμήκεις μελέτες, Έρευνες συνεργατικής εργασίας.
Keywords: Interactive computer systems -- Evaluation; Human-computer interaction; Εμπειρία του χρήστη; Συνεργατική εργασία; Προσβασιμότητα; Ευχρηστία; Διαδραστικό σύστημα; Αξιολόγηση; Επιστήμη υπολογιστών/πληροφορική