Διατροφή και πολιτισμός Βιοπολιτισμικές προσεγγίσεις της επιλογής τροφής - Ματάλα, Αντωνία; Grivetti, Louis; Γιαννακούλια, Μαρία (Αθήνα : Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015)
Με αφετηρία το ερώτημα «Τι κρύβεται πίσω από τις διαιτητικές συνήθειες;» το βιβλίο στοχεύει να διευκολύνει τον φοιτητή στην κατανόηση της σχέσης που υπάρχει ανάμεσα στον άνθρωπο και την τροφή του προσεγγίζοντάς την όχι μόνο ως μια βιολογική ανάγκη, αλλά και ως στοιχείο του πολιτισμού. Η προβληματική του βιβλίου εμπίπτει στο πεδίο της πολιτισμικής ανθρωπολογίας, αξιοποιώντας δεδομένα των βιολογικών επιστημών (γενετική προσαρμογή του ανθρώπου, σχέση μεταξύ δίαιτας και διατροφικής κατάστασης), της επιστήμης των τροφίμων (παλιές και νέες τεχνολογίες επεξεργασίας τροφίμων και επιπτώσεις στη διατροφική αξία), καθώς και στοιχεία ιστορίας και οικονομίας (γεωγραφική διάχυση των ειδών διατροφής και οι προεκτάσεις της). Αρχικά εξετάζονται οι διαδικασίες της τροφικής επιλογής στο συλλογικό και στο ατομικό επίπεδο και οι περιβαλλοντικοί, γενετικοί, τεχνολογικοί και πολιτισμικοί παράμετροι που τις καθορίζουν. Η πολυπολιτισμικότητα των σύγχρονων κοινωνιών αναδεικνύεται μέσα από τη συζήτηση για διαιτητικούς κανόνες και ταμπού στις θρησκείες καθώς και σε ιδεολογικά ρεύματα, όπως πολλές οικολογικές κινήσεις. Μέσα από την ιστορία διάδοσης των βασικών ειδών διατροφής ανά τον κόσμο, σχολιάζονται τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής γαστρονομίας, με έμφαση στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και την Ελλάδα. Μέσα από την ανασκόπηση της εξελικτικής πορείας του ανθρώπου αναδεικνύεται το πώς η βιολογική απαίτηση για θρεπτικά συστατικά αλληλεπιδρά με πολιτισμικά χαρακτηριστικά στα πλαίσια διαμόρφωσης των διαιτητικών συνηθειών των κοινωνιών. Συζητούνται τέλος εφαρμογές των διαδικασιών της τροφικής επιλογής στο σχεδιασμό παρεμβάσεων, δεδομένου ότι η απλή παροχή πληροφοριών για υγιεινές συνήθειες διατροφής δεν φαίνεται να αλλάζει τη συμπεριφορά αν παράλληλα δεν υπερπηδηθούν τα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και ψυχολογικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ενδιαφερόμενοι. Κάθε κεφάλαιο περιλαμβάνει μελέτη περίπτωσης με ερωτήσεις προς επεξεργασία, βιβλιογραφία/links για περαπέρα μελέτη και σύνοψη των κύριων σημείων.
1. Eπιλογή τροφής 2. Ιστορική διαδρομή των ειδών διατροφής 3. Περισσότερα για τη σχέση ανάμεσα στη διατροφή και την ταυτότητα 4. Βιολογία και πολιτισμός 5. Διατροφή στην Ελλάδα 6. Ερμηνείες των διατροφικών επιλογών 7. Διεκδικώντας την αλλαγή
Keywords: Food habits -- Greece; Καταναλωτικές τάσεις; Θρησκείες; Ταυτότητα; Γεωργία; Εξέλιξη; Δίαιτα; Διατροφικές κρίσεις; Εξημέρωση φυτικών ειδών; Ιστορία τροφίμων; Ανθρωπολογία (Μη φυσική) -- Κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία -- Πολιτισμός και τρόπος ζωής -- Πολιτιστική/Πολιτισμική κληρονομιά; Ανθρωπολογία (Μη φυσική) -- Κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία -- Εφαρμοσμένη ανθρωπολογία; Ανθρωπολογία (Μη φυσική) -- Κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία -- Ανθρωπολογία υλικού πολιτισμού; Γεωπονικές επιστήμες; Επιστήμες της ζωής