Εισαγωγή στο είναι και χρόνος του Μάρτιν Χάιντεγκερ Φαινομενολογική ερμηνεία και ανάλυση της προκαταρκτικής υπαρκτικής αναλυτικής - Θεοδώρου, Παναγιώτης; Ξηροπαΐδης, Γεώργιος (Αθήνα : Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015)
Το Είναι και Χρόνος (ΕΧ) του Μάρτιν Χάιντεγκερ είναι κατά γενική ομολογία ένα από τα πλέον σημαντικά έργα της ιστορίας της φιλοσοφίας. Τόσο η εξέταση της ιστορίας της φιλοσοφίας μέσα σε αυτό όσο και η τεράστια επίδραση που αυτό άσκησε στη φιλοσοφία που έπεται της εμφάνισής του (1927) το καθιστούν αναγκαία ύλη κάθε αξιόλογου φιλοσοφικού προγράμματος σπουδών. Το έργο αυτό όμως είναι και διαβόητο για τη μεγάλη δυσκολία που παρουσιάζει στην κατανόησή του. Στη συγκεκριμένη ερμηνεία και ανάλυση του ΕΧ, λοιπόν, επιχειρείται η λεπτομερής και διδακτική εξήγηση όλων των ιδεών και των επιχειρημάτων του. Σε αυτό το εγχείρημα δε ακολουθείται ειδικώς μια μεθοδολογία την οποία κρίνω την πιο ενδεδειγμένη: η φαινομενολογική -- το έργο προσεγγίζεται φαινομενολογικά. Ο ίδιος ο Χάιντεγκερ κάνει ρητό πως κάθε τι που πρόκειται να γίνει θέμα στο ΕΧ πρέπει να μπορεί να καθίσταται φαινόμενο. Η απαίτηση αυτή δεν είναι επουσιώδης ή ευκαιριακή. Χαρακτηρίζει το έργο, το σχέδιό του, και την τελική σκόπευσή του σε κάθε σημείο της ανάπτυξης. Ο Χάιντεγκερ αναδεικνύεται ως σχεδόν εμμονικός με αυτό το καθήκον. Επιχειρεί να κάνει φαινομενολογική οντολογία, δηλαδή να διαλευκάνει φαινομενολογικά το μέγιστο και σκοτεινότερο πρόβλημα της φιλοσοφίας από ιδρύσεώς της: το νόημα του Είναι. Κατά τη φαινομενολογική μεθοδολογία, αποκλείεται εξαρχής και κατ’ αρχήν κάθε προσφυγή στην εικασία και τη σκέτη ανάλυση εννοιών (λογική ή διαλεκτική) χωρίς απαραίτητη σύνδεση με μια εποπτεία όπου κάθε τι για το οποίο μιλάμε φανερώνεται το ίδιο ως έχει. Προφανώς, κάτι τέτοιο φαντάζει, σε πρώτη προσέγγιση, σχεδόν τερατώδες. Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της δυσκολίας κατανόησης του ΕΧ. Έτσι, στην εδώ προτεινόμενη ερμηνεία και ανάλυση δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον φωτισμό των προϋποθέσεων της κατανόησης της όλης φιλοσοφικής έρευνας που ο Χάιντεγκερ επιχειρεί στο ΕΧ. Πάνω σε αυτή τη βάση, πραγματοποιείται και η ενδελεχής ανάδειξη όλων των ιδεών και των επιχειρημάτων που περιέχονται στο ΕΧ και ειδικά στην Πρώτη Διαίρεση.
1. Η Αναγκαιότητα, η Δομή και η Προτεραιότητα του Ερωτήματος για το "Είναι" 2. Το διπλό μέλημα που αναδεικνύεται κατά την επεξεργασία του ερωτήματος για το Είναι: η μέθοδος της έρευνας και το σχεδιάγραμμά της 3. Παρουσίαση του καθήκοντος μιας προκαταρκτικής αναλυτικής του εδωνά-Είναι 4. Το εν-τω-κόσμω-Είναι γενικά ως θεμελιώδης σύσταση του εδωνά-Είναι 5. Η κοσμικότητα του κόσμου (ως δομική στιγμή του εν-τω-κόσμω-Είναι) 6. Το εν-τω-κόσμω-Είναι ως συν-Είναι και εαυτότητα. Ο “Κανείς” 7. Το εν-Είναι ως τέτοιο 8. Η μέριμνα ως είναι του εδωνά-Είναι
Keywords: Heidegger, Martin, 1889-1976 -- Criticism and interpretation; Οντολογία του εργαλείου; Ε. Χούσερλ; Κατανόηση; Εύρεση; Ερμηνευτική; Καρτέσιος; Κατάπτωση; Νόημα; Αλήθεια; Σημαντικότητα; Υπαρκτική ανάλυση; Κόσμος; Ύπαρξη; Γλώσσα; Είναι; Μ. Χάιντεγκερ; Φιλοσοφία -- Ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας -- Φιλοσοφία 19ου αιώνα; Κλάδοι φιλοσοφίας (εκτός ηθικής) -- Μεταφυσική -- Οντολογία; Φιλοσοφία -- Κλάδοι φιλοσοφίας (εκτός ηθικής) -- Φιλοσοφία του νου; Φιλοσοφία -- Κλάδοι φιλοσοφίας (εκτός ηθικής) -- Μεταφυσική; Φιλοσοφία -- Προσεγγίσεις και σχολές στη φιλοσοφία -- Υπαρξισμός; Φιλοσοφία -- Φιλοσοφικές παραδόσεις -- Ηπειρωτική φιλοσοφία -- Φαινομενολογία