Ιστορία των μεσαιωνικών Βαλκανίων Από την κάθοδο των Σλάβων στην βυζαντινή ηγεμονία (7ος - 11ος αι.) - Μουστάκας, Κωνσταντίνος; Σοφούλης, Πανανός-Φίλιππος (Αθήνα : Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015)
Η μεσαιωνική περίοδος είναι καθοριστική για την ιστορία των Βαλκανίων δεδομένου ότι τότε συντελείται η εθνογένεση των περισσοτέρων βαλκανικών λαών, που στο εξής διακρίνονται από μία ιστορική παρουσία μέχρι την σήμερον. Στο προτεινόμενο εγχειρίδιο, η ιστορία των μεσαιωνικών Βαλκανίων εξετάζεται και στα βυζαντινά πλαίσια, αλλά και αφ’ εαυτής, με επικέντρωση στην ιστορία των κρατών, των κοινωνιών, και του πολιτισμού των βαλκανικών λαών, από τον 7ο μέχρι και τον 11ο αιώνα. Τα χρονολογικά όρια που ορίζουν την έκταση της μελέτης συνιστούν κορυφαίους ιστορικούς σταθμούς, που μπορεί να θεωρηθεί ότι ορίζουν με ιδιαίτερη σαφήνεια και ασφάλεια τα κατά περιπτώσεις συμβατικά όρια μιας μεγάλης ιστορικής περιόδου, όπως αυτή των "μέσων χρόνων". Η άφιξη και εγκατάσταση των Σλάβων στα Βαλκάνια κατά τον 7ο αιώνα συνιστά κορυφαίο ιστορικό φαινόμενο, που αλλάζει δραστικά τον εθνολογικό χαρακτήρα της περιοχής, και στο οποίο έχουν τις ιστορικές καταβολές τους οι περισσότεροι από τους λαούς των Βαλκανίων, όπως αυτοί καταγράφονται και στην σύγχρονη εποχή (Βούλγαροι, εθνότητες της πρώην Γιουγκοσλαβίας). Ουσιαστικά ο 7ος αιώνας επιφέρει την μέγιστη έως τότε ιστορική αλλαγή στην ιστορία της όλης περιοχής, όπως αυτή εξελισσόταν έως τότε. Το καταληκτικό όριο της μελέτης τίθεται στον 11ο αιώνα, όταν με την πτώση της Βουλγαρίας λήγει η ενοποιητική δυναμική με υποκείμενο το βουλγαρικό βασίλειο και συντελείται η αντίστοιχη με υποκείμενο την βυζαντινή αυτοκρατορία.
ΕισαγωγήΑναδρομή στην αρχαιότηταΗ εγκατάσταση των σλαβικών φύλων στα ΒαλκάνιαΤο πρωτοβουλγαρικό κράτοςΤα δυτικά Βαλκάνια (7ος - 9ος αι.)Η ανάκαμψη της βυζαντινής ισχύος (9ος - 10ος αι.)Άνοδος και πτώση της ΒουλγαρίαςΕλάσσονες βαλκανικές εθνότητες έως και τον 11ο αιώναΣυμπεράσματαΒιβλιογραφία
Keywords: History of Europe; Μεσαίωνας; Βυζάντιο; Βαλκάνια; Ιστορία -- Ιστορία των χωρών